Türkiye'de lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) yatırımları hızla artarken, sahada “izinsiz kurulum” sorunu yeni bir yasal döneme girdi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’nın 2025 Temmuz ayında yürürlüğe koyduğu yönetmelik değişikliğiyle, çağrı mektubu olmadan yapılan kurulumlar için 60 gün içinde kaldırma zorunluluğu getirildi. Bu düzenleme, Ekim 2025’te Dicle Elektrik’in yayımladığı sert uyarıyla birlikte artık sahada fiilen uygulanıyor.
Dicle Elektrik’ten Sert Uyarı
21 Ekim 2025 tarihinde yapılan açıklamada Dicle Elektrik şu ifadeleri kullandı:
“Çağrı mektubu almadan veya gerekli izinleri tamamlamadan yapılan kurulumlar hem mevzuata hem de şebeke güvenliğine aykırıdır. Bu tesislerin 60 gün içerisinde kaldırılması gerekmektedir. Süresi içinde işlem yapılmazsa, dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılacak ve gerekli yasal işlemler başlatılacaktır.” — Dicle Elektrik Basın Açıklaması, 21.10.2025
Şirket ayrıca, bu uygulamanın yalnızca kendi bölgesinde değil, tüm dağıtım bölgelerinde geçerli olduğunu belirtti. Bu, EPDK’nın Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’ne 2025’te eklediği yaptırım maddesinin sahada ilk ciddi uygulaması olarak görülüyor.
Yeni Yönetmelik Maddesi (EPDK – 29. Madde / 2025 Değişikliği)
“Çağrı mektubu alınmadan yapılan kurulumların tespiti halinde, dağıtım lisansı sahibi şirket tarafından tesis sahibine 60 (altmış) gün süre verilir. Bu süre sonunda kaldırma işlemi yapılmazsa, tesis dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılır. Yatırımcı üç yıl boyunca yeni lisanssız üretim başvurusu yapamaz.” — Resmî Gazete, 5 Temmuz 2025 – Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği Değişikliği
Bu hükümle birlikte “önceden kur, sonra izin al” modeli tamamen sona erdi. Artık çağrı mektubu, bağlantı anlaşması ve uygunluk belgesi olmadan hiçbir tesisin enerji üretimine başlaması mümkün değil.
Sahadaki Gerçek Durum: Kapasite Yok, Ancak Denetim Var
2025 yılı itibarıyla TEİAŞ üç aydır yeni lisanssız bağlantı kapasitesi açıklamıyor. Bu durum, birçok yatırımcıyı beklemeye iterken bazı girişimcilerin “bağlantı onayı olmadan kurulum” yapmasına neden oldu. Ancak bu tesislerin tamamı denetim kapsamına alınmış durumda.
- TEİAŞ 2025 Q3 döneminde 0 MW yeni kapasite ilan etti. — TEİAŞ Kapasite Duyuruları, Eylül 2025
- Birçok belediye, 25 kW altı çatı GES’ler için dahi yapı ruhsatı ve statik proje talep ediyor. "ÇŞİDB İmar Genel Müdürlüğü, 2023/08-1549 Sayılı Yazı"
- Dicle Elektrik, Ekim 2025 itibarıyla 11 izinsiz GES tespiti yaptığını açıkladı.
Yatırımcılar İçin Yeni Risk Tablosu
| Durum | Olası Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Çağrı mektubu olmadan kurulum | 60 gün içinde söküm + 3 yıl başvuru yasağı | EPDK Yönetmeliği Madde 29 |
| Dağıtım şebekesine izinsiz bağlantı | Fiziksel ayrılma ve idari yaptırım | EPDK Lisanssız Üretim Yönetmeliği, Madde 31 |
| Belediye izni olmadan kurulum | 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca ruhsatsız yapı sayılır; belediye mühürleme ve durdurma işlemi uygulayabilir. | İmar Kanunu Madde 32 |
| Bağlantı testleri yapılmadan enerji üretimi | EPDK denetiminde sistem dışı bırakma | EPDK Teknik Şartname, 2024 Ek-3 |
Uzman Görüşü
“Bu düzenlemeyle birlikte denetim sahadan merkeze taşındı. Akıllı sayaç verileriyle izinsiz üretim artık saat bazında tespit ediliyor. 2026’da tüm bölgelerde dijital izleme sistemi aktif olacak.” — EnerjiVizyon Think-Tank Analiz
Gerçekçi Öneriler (2025 Son Çeyrek)
- Çağrı mektubu olmadan yatırım başlatma: EPDK’nın 60 gün kuralı artık geri dönüşsüz uygulanıyor.
- Belediye izinlerini önceden çöz: GES sistemleri “yapı unsuru” sayıldığı için ruhsat ve statik proje şartı aranabiliyor. (ÇŞİDB 2023 Yazısı)
- Danışman mühendislikle ilerle: TEİAŞ ve EPDK süreçlerini bilen teknik ofisler gecikme riskini azaltır.
- Finansmanı etapla: Kapasite ilanı olmadan kredi kullanımı, projenin bloke kalmasına neden olabilir.
Sonuç
EPDK’nın 2025 düzenlemesiyle, çağrı mektubu olmadan yapılan GES kurulumları artık “riskli alan” değil, doğrudan yaptırım alanı. Dicle Elektrik’in sahadaki uygulamaları, bu politikanın resmen başladığını gösteriyor. Belediyeler de imar mevzuatı çerçevesinde GES kurulumlarını denetliyor; ruhsatı olmayan sistemler mühürlenebiliyor.
“Çağrı mektubu olmadan kurulum yapan tesis sahiplerine 60 gün süre verilecektir. Süre sonunda kaldırma yapılmazsa, tesis fiziki olarak ayrılacak.” — EPDK Yönetmelik Değişikliği (RG 05.07.2025)
Yazar Notu: Bu analiz, EnerjiVizyon Think-Tank tarafından hazırlanmıştır. Amaç, mevzuata uygun yatırım kültürünün güçlenmesini sağlamaktır.
İlgili İçerikler
- 2025’te GES Yatırım Trendleri
- TEİAŞ: Lisanssız Üretimde Kapasite Açılmadı
- EPDK: Yeni Lisanslar ve Denetim Süreci
- Bakanlık: Yeni YEKA Alanları Duyuruldu
Kaynak:
– Resmi Gazete (05.07.2025): Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği Değişikliği, Madde 29
– 3194 Sayılı İmar Kanunu, Madde 32
– ÇŞİDB İmar Genel Müdürlüğü, 2023/08-1549 Sayılı Yazı
– TEİAŞ Kapasite Duyuruları (Q3 2025)
– Dicle Elektrik Basın Açıklaması (21.10.2025)
